Giữa nhịp sống đời thường của một vùng quê ngoại thành Hà Nội, có những con người lặng lẽ sống, lặng lẽ cống hiến nhưng chính họ lại thắp lên những ngọn lửa bền bỉ của niềm tin, của nghị lực và của tình người. Chị Đặng Thị Lợi, ở thôn Gia Phú, xã Chuyên Mỹ, chị nguyên là Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật huyện Phú Xuyên (cũ) là một trong những con người như thế, một gương điển hình tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước, người tốt, việc tốt năm 2025.
Số phận nghiệt ngã và hành trình không khuất phục
Sinh ra vào ngày 14/4/1977 tại thôn Gia Phú, xã Chuyên Mỹ, cuộc đời chị Đặng Thị Lợi ngay từ thuở ấu thơ đã phải đối diện với những thử thách nghiệt ngã. Khi mới bốn tháng tuổi, một cơn sốt cao đã để lại di chứng dị tật cột sống suốt đời. Cơ thể chị nhỏ bé, chiều cao chưa đầy một mét, cân nặng chỉ khoảng 25kg, trên lưng mang một khối u lớn khiến việc đi đứng, sinh hoạt trở thành nỗ lực mỗi ngày.
Tuổi thơ của chị không chỉ thiếu thốn về vật chất mà còn đầy những ánh nhìn tò mò, những lời nói vô tình làm tổn thương. Con đường đến trường vì thế cũng gập ghềnh hơn với chị so với bạn bè cùng trang lứa. Nhưng trong dáng hình bé nhỏ ấy là một ý chí không chịu khuất phục. Chị tự nhủ phải học, phải biết chữ, phải mở cánh cửa tri thức để tự cứu lấy mình khỏi mặc cảm và giới hạn.
Bằng nghị lực bền bỉ, chị hoàn thành chương trình trung học cơ sở. Do điều kiện gia đình khó khăn, việc đi lại vô cùng vất vả, chị buộc phải dừng lại giấc mơ học tiếp. Nhưng cánh cửa trường học khép lại không đồng nghĩa với việc cánh cửa tri thức đóng sập. Chị tự học, tự đọc, tự trang bị kiến thức và kỹ năng sống, nuôi dưỡng trong mình khát vọng được sống độc lập, không trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Sớm hình thành tinh thần tự lập, chị Đặng Thị Lợi học nghề may để mưu sinh. Gần 15 năm miệt mài bên chiếc máy khâu, chị trở thành lao động lành nghề, góp phần trang trải cuộc sống. Thế nhưng, nghề nghiệp ấy lại âm thầm bào mòn sức khỏe, khiến cột sống vốn đã dị tật ngày càng cong vẹo, chèn ép dây thần kinh, có thời điểm chị bị liệt tay, buộc phải hạn chế vận động.
Những tưởng khó khăn đã đến tận cùng, thì bi kịch gia đình tiếp tục ập xuống. Năm 2009, anh trai chị qua đời do tai nạn, để lại chị dâu và hai cháu nhỏ. Nỗi đau chưa nguôi thì chị dâu bị tai biến mạch máu não, mất khả năng lao động. Hai năm sau, bố chị qua đời, mẹ già yếu. Trong căn nhà nhỏ ở thôn Gia Phú, gánh nặng chăm sóc người thân, nuôi dưỡng các cháu ăn học dồn cả lên đôi vai vốn đã gầy yếu của chị. Những tưởng cuộc sống cứ êm đềm và bình lặng, nhưng năm 2024, biến cố lại ập đến, khi một trong hai người cháu của chị vừa tốt nghiệp đại học lại qua đời do một biến cố sức khỏe.
Chị Đặng Thị Lợi (đầu tiên từ trái sang), tích cực tham gia các hoạt động
của Hội Người khuyết tật
Nhưng chính trong gian khó ấy, nghị lực của chị Đặng Thị Lợi lại bừng sáng. Chị không cho phép mình gục ngã. Lặng lẽ tìm kiếm cơ hội học nghề phù hợp với sức khỏe, chị đăng ký tham gia các lớp đào tạo dành cho người khuyết tật do Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội tổ chức. Mỗi buổi học là một hành trình dài, vượt quãng đường xa bằng xe buýt nhiều chặng, nhưng chưa một lần chị nản lòng.
Không dừng lại ở đó, chị chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các kênh bán hàng trực tuyến, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho các xưởng may, làng nghề mộc truyền thống tại quê hương. Từ những đồng thu nhập bền bỉ ấy, chị chăm sóc mẹ già, chữa bệnh cho chị dâu. Với chị, đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm hạnh phúc lặng thầm.
Những nỗ lực "giữ lửa" cho cộng đồng người khuyết tật
Năm 2009, khi Hội Người khuyết tật huyện Phú Xuyên (cũ) được thành lập, chị Đặng Thị Lợi là một trong những hội viên đầu tiên. Một năm sau, chị được tín nhiệm bầu giữ chức Phó Chủ tịch Hội Người khuyết tật huyện, đồng thời là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Phụ nữ khuyết tật. Đến năm 2023, khi Chi hội Phụ nữ khuyết tật huyện Phú Xuyên ra đời, chị tiếp tục được phân công giữ cương vị Chi hội phó.
Chị Đặng Thị Lợi (ngồi xe lăn đầu tiên từ trái sang), tham gia các hoạt động
tuyên truyền, bảo vệ môi trường, vì sự phát triển bền vững.
Với chị Đặng Thị Lợi, tham gia công tác Hội không đơn thuần là nhiệm vụ được phân công mà còn là sự sẻ chia xuất phát từ trái tim. Là người trực tiếp trải qua những thiệt thòi về thể chất, chị thấu hiểu sâu sắc những nỗi đau âm thầm, những mặc cảm, tự ti và những rào cản hữu hình, vô hình mà người khuyết tật phải đối diện trong đời sống hằng ngày. Chính sự đồng cảm ấy đã giúp chị luôn đặt mình vào vị trí của hội viên, kiên nhẫn lắng nghe từng hoàn cảnh, từng tâm tư, từ đó đồng hành và tìm kiếm những giải pháp phù hợp, thiết thực. Trong từng hoạt động của Hội, chị luôn chủ động kết nối, huy động các nguồn lực xã hội, các tổ chức, cá nhân hảo tâm nhằm mang lại sự hỗ trợ bền vững, lâu dài cho người khuyết tật.
Trên cương vị công tác, chị trực tiếp tham gia xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiều chương trình đào tạo nghề, tập huấn kỹ năng sống, nâng cao nhận thức, phổ biến chính sách pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người khuyết tật. Đặc biệt, từ năm 2012, với vai trò Tổ trưởng dự án vay vốn tạo việc làm cho người khuyết tật, chị cùng Ban Chấp hành Hội quản lý hiệu quả nguồn vốn 2,7 tỷ đồng, bảo đảm việc giải ngân đúng đối tượng, đúng mục đích, góp phần giúp nhiều hội viên có điều kiện phát triển sinh kế, tạo việc làm, ổn định thu nhập và từng bước vươn lên trong cuộc sống.
Không ngừng mở rộng mối quan hệ và kết nối nguồn lực, chị tích cực tham gia, phối hợp triển khai nhiều dự án trong nước và quốc tế như: "Phát triển sinh kế cho người khuyết tật", "Thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số", "Xương rồng vẫn nở hoa", "Nâng cao nhận thức cho phụ nữ khuyết tật vùng nông thôn"… Thông qua các dự án này, hàng trăm lượt người khuyết tật, đặc biệt là phụ nữ khuyết tật tại khu vực nông thôn, đã được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng sống, từng bước xóa bỏ mặc cảm, thêm tự tin hòa nhập cộng đồng và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động xã hội.
Tiếp nối hành trình đó, hiện nay chị Đặng Thị Lợi đang tích cực kết nối, vận động để thành lập Câu lạc bộ Người khuyết tật xã Chuyên Mỹ, nhằm tạo ra một không gian sinh hoạt chung, nơi những người khuyết tật trên địa bàn có thể gặp gỡ, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau và cùng tham gia các hoạt động văn hóa, giáo dục, hướng nghiệp. Thông qua Câu lạc bộ, chị mong muốn tiếp tục lan tỏa tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, giúp người khuyết tật từng bước tự tin, chủ động hòa nhập cộng đồng ngay từ cơ sở.
Bên cạnh đó, chị Lợi còn đang ấp ủ dự định xây dựng một "Thư viện số" phục vụ cộng đồng, nơi mọi người có thể tiếp cận các nguồn thông tin lành mạnh, hữu ích về học tập, kỹ năng sống, công nghệ thông tin và pháp luật. Đặc biệt, mô hình này hướng tới hỗ trợ trẻ em và thanh thiếu niên tiếp cận tri thức một cách an toàn, góp phần định hướng sử dụng internet hiệu quả, hạn chế những tác động tiêu cực từ các hoạt động không lành mạnh trên mạng xã hội, từ đó xây dựng môi trường học tập và sinh hoạt số văn minh, tích cực tại địa phương.
Song song với công tác xã hội, chị Đặng Thị Lợi còn nuôi dưỡng trong mình tình yêu sâu sắc đối với âm nhạc. Chị là thành viên nòng cốt của Dàn Hợp xướng Đa dạng – nơi hội tụ những con người đến từ nhiều độ tuổi, nghề nghiệp, quốc tịch và thể trạng khác nhau, cùng chung một tiếng nói, một nhịp đập của đam mê và tinh thần sẻ chia.
Chị Đặng Thị Lợi (ngồi xe lăn từ trái sang), tham gia cuộc thi Hợp xướng đa dạng tại Trung Quốc năm 2023, đạt giải Đồng.
Vượt lên những giới hạn về thể chất và sức khỏe, chị tích cực tham gia biểu diễn tại nhiều sự kiện văn hóa, đối ngoại và hoạt động truyền thông trong nước và quốc tế. Đặc biệt, năm 2023, chị cùng Dàn Hợp xướng Đa dạng tham gia Cuộc thi Hợp xướng quốc tế tại Hải Nam (Trung Quốc) và đạt Chứng chỉ Đồng – một dấu mốc đáng tự hào, ghi nhận hành trình nỗ lực bền bỉ, không ngừng vươn lên của chị và các thành viên trong dàn hợp xướng.
Với chị, âm nhạc không chỉ là niềm đam mê cá nhân mà còn là phương thức lan tỏa những thông điệp tích cực về nghị lực sống và giá trị nhân văn. Qua từng lời ca, tiếng hát, chị gửi gắm niềm tin rằng: khi con người còn giữ được niềm tin, còn nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và sống có ích, thì mọi giới hạn đều có thể được vượt qua, mọi khó khăn đều có thể hóa thành động lực để vươn lên.
Ghi nhận những đóng góp bền bỉ ấy, chị Đặng Thị Lợi được trao Kỷ niệm chương "Vì hạnh phúc người khuyết tật Việt Nam". Năm 2024, chị vinh dự là một trong 10 "Phụ nữ Thủ đô tiêu biểu"; năm 2025, chị đạt giải Nhất cuộc thi trực tuyến "Tự hào truyền thống 95 năm Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam".
Hành trình sống và cống hiến của chị Đặng Thị Lợi giống như một ngọn lửa thầm lặng, một "Vầng trăng khuyết" – không rực rỡ phô trương nhưng bền bỉ sưởi ấm những mảnh đời kém may mắn. Tấm gương của chị góp phần lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc, làm giàu thêm phong trào thi đua yêu nước, khẳng định rằng: người khuyết tật không chỉ cần được giúp đỡ, mà còn có thể trở thành những chủ thể tích cực đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng và xã hội./.
Vũ Ngọc Yến (Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Chuyên Mỹ)