Hà Nội sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Đồng chí Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng và các đồng chí Thường trực Thành ủy đồng chủ trì hội nghị. Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan Trung ương, thành phố và 126 xã, phường trên địa bàn. Đồng chí Nguyễn Hữu Chi - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Chuyên Mỹ dự trực tiếp tại Thành ủy Hà Nội.

Dự tại điểm cầu Đảng ủy xã có đồng chí Trần Thị Dung - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã, đồng chí Vũ Văn Hữu - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Ban chấp hành Đảng bộ xã, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND xã, Ủy ban MTTQ xã, các đồng chí lãnh đạo các cơ quan, đơn vị xã.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính là chủ trương đặc biệt quan trọng của Đảng và Nhà nước, nhằm xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới phương thức quản trị hiện đại, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Theo đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội, với quyết tâm cao và sự chỉ đạo của Trung ương, thành phố đã hoàn thành việc sắp xếp 30 đơn vị hành chính cấp huyện và 526 đơn vị hành chính cấp xã thành 126 xã, phường mới. Đây là nhiệm vụ khó, chưa có tiền lệ, song thành phố đã chủ động tháo gỡ các vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, chuẩn hóa hơn 2.000 quy trình nghiệp vụ, đồng thời hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành trên môi trường số.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu khẳng định tính đúng đắn, phù hợp với thực tiễn. Thành phố từng bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại; từ chính quyền quản lý sang chính quyền phục vụ; từ điều hành theo quy trình hành chính sang điều hành bằng dữ liệu; tăng cường kết nối trực tiếp từ thành phố đến cơ sở, rút ngắn các tầng nấc trung gian.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sau sắp xếp, số đơn vị hành chính cấp xã của Hà Nội giảm 76%, song 126 xã, phường hiện nay đang trực tiếp quản lý hơn 5.463 thôn, tổ dân phố và phục vụ gần 8,9 triệu người dân. Việc sắp xếp không chỉ nhằm giảm đầu mối mà còn gắn với tổ chức lại không gian phát triển và tái cấu trúc mô hình quản trị của Thủ đô.

Mặc dù phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ lớn như triển khai Luật Thủ đô, Quy hoạch Thủ đô, các dự án hạ tầng chiến lược và các nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thành phố vẫn bảo đảm hệ thống chính trị hoạt động ổn định, không làm gián đoạn công tác lãnh đạo, điều hành và phục vụ nhân dân. Bộ máy mới vận hành thông suốt theo “4 trục” gồm Đảng, HĐND, UBND và MTTQ; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước từng bước được nâng cao; chính quyền cơ sở chuyển biến rõ nét theo hướng gần dân, sát dân và chủ động phục vụ người dân.

Công tác phân quyền, phân cấp được triển khai đồng bộ, quyết liệt với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Thành phố đã giao cho cấp xã thực hiện 929 nhiệm vụ và ủy quyền giải quyết 76 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền UBND thành phố. Chỉ trong chưa đầy một năm, các xã, phường đã tiếp nhận và giải quyết hơn 2,26 triệu hồ sơ thuộc các nhiệm vụ được phân cấp từ cấp huyện và thành phố.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật. Hà Nội đã công khai 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền các cấp chính quyền; triển khai 2.077 thủ tục hành chính, trong đó 1.118 thủ tục đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Thành phố hoàn thành tái cấu trúc 1.172 thủ tục hành chính, chuẩn hóa hơn 2.000 quy trình nội bộ và quy trình điện tử.

Trong năm 2025, toàn thành phố tiếp nhận hơn 3,5 triệu hồ sơ hành chính, trong đó hơn 2,1 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Đặc biệt, hơn 619.000 hồ sơ được giải quyết không phụ thuộc địa giới hành chính, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công.

Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố cùng hệ thống điểm phục vụ hành chính công tại 126 xã, phường đi vào hoạt động đã góp phần hình thành phương thức phục vụ tập trung, chuyên nghiệp và hiện đại. Ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi tiếp tục phát huy hiệu quả với hơn 6,2 triệu tài khoản đăng ký, tiếp nhận và xử lý trên 107.620 phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp.

Những kết quả trên đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Năm 2025, GRDP của Hà Nội tăng 8,16%; tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 711 nghìn tỷ đồng, tăng 38,4%; vốn FDI đăng ký đạt 4,4 tỷ USD, tăng 169%; có 32,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới. Quý I-2026, GRDP tiếp tục tăng 7,87%; tổng thu ngân sách đạt 255 nghìn tỷ đồng; tổng vốn đầu tư phát triển đạt 102,3 nghìn tỷ đồng, tăng 10,1% so với cùng kỳ.

Tại hội nghị, nhiều tham luận đã chia sẻ kinh nghiệm và kết quả sau một năm thực hiện mô hình mới. Đại diện Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội cho biết thành phố đã hoàn thành việc kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí, luân chuyển đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền hai cấp, đồng thời đẩy mạnh đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường phân cấp và chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng.

Đại diện HĐND thành phố cho biết, từ ngày 1-7-2025 đến giữa tháng 5-2026, Thường trực HĐND, các Ban và Tổ đại biểu HĐND thành phố đã tổ chức 45 đoàn giám sát, khảo sát; HĐND cấp xã triển khai hơn 390 đoàn giám sát, tổng hợp hơn 2.920 kiến nghị liên quan đến đời sống dân sinh.

Đáng chú ý, xã Minh Châu được đánh giá là một trong những mô hình tiêu biểu sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Địa phương đã triển khai khám sức khỏe toàn dân, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho 100% người dân; dành gần 4 tỷ đồng chăm lo các đối tượng chính sách và người có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời phát triển các mô hình kinh tế, dịch vụ mới và thực hiện mô hình “Chính quyền 2 phục vụ”, đưa cán bộ trực tiếp đến từng hộ dân hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính ngoài giờ hành chính.

Nhân dịp này, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã tặng Bằng khen cho 36 tập thể và 32 cá nhân có thành tích xuất sắc trong một năm triển khai vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đánh giá Hà Nội đã cơ bản ổn định hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên toàn địa bàn. Bộ máy cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu thực tiễn, thể hiện qua việc triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, khó và chưa từng có tiền lệ.

Đồng chí Trưởng ban Tổ chức Trung ương đề nghị Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong đổi mới tổ chức bộ máy, đổi mới tư duy quản trị, phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; nghiên cứu hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn về quy mô, điều kiện hoạt động của cấp xã phù hợp với đặc thù của Thủ đô; đồng thời chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Kết luận hội nghị, đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết thành phố đã nhận diện rõ 6 nhóm điểm nghẽn trong quá trình vận hành mô hình mới. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm; khắc phục các tồn tại về hạ tầng công nghệ thông tin, dữ liệu và cải cách thủ tục hành chính.

Thành phố đặt mục tiêu đến ngày 1-7-2026 cơ bản giải quyết các điểm nghẽn thuộc thẩm quyền, tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xây dựng nền hành chính hiện đại, chính quyền số và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

PV: Hoàng Hương - Trung tâm DVTH xã./